Manifest

Manifest Eerlijke Griffierechten

Eind juni 2017 is de evaluatie van de Wet griffierechten in burgerlijke zaken (Wgbz) afgerond en zijn de uitkomsten daarvan met onder meer de professionele partijen in de markt gedeeld. De uitkomsten van het WODC (het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie en Veiligheid) en de Raad voor de Rechtspraak waren naar de mening van de opstellers van dit manifest voorzienbaar.

Doelstelling en waarborgen van de wet griffierechten niet gehaald

De belangrijkste doelstelling van de Wgbz was een vereenvoudiging van het stelsel van griffierechten in civiele zaken. Twee waarborgen waren daarvoor essentieel

  1. De toegang tot de rechter moest gewaarborgd blijven en
  2. De inkomsten uit de griffierechten dienden in lijn te blijven met de kosten van de rechtspraak.

De veronderstelde vereenvoudiging blijkt beperkt behaald te zijn als gevolg van de ingevoerde “betaling aan de poort” nu reeds bij aanvang van de procedure de griffierechten voldaan dienen te zijn. Aan de gestelde waarborgen is niet voldaan!

Toegang tot het recht geblokkeerd voor MKB

De griffierechten zijn het sterkst gestegen in de categorie handelszaken met een financieel belang groter dan € 500,- . Voor een vordering van € 510,- moet een ondernemer maar liefst € 476,- aan griffierechten betalen.

De wijziging van het stelsel heeft ertoe geleid dat steeds vaker vanwege het kostenrisico, wordt afgezien van een rechtsgang. Daardoor staat de toegang tot het recht ernstig onder druk.

Schuldenaren ernstig gedupeerd

Geconfronteerd met de incasso van nog relatief lage schulden, ziet iemand die in betalingsproblemen verkeert, zich al gauw geconfronteerd met welhaast een verdubbeling van de schuld als gevolg van door de rechter toegewezen betaling van de griffierechten. Daarmee draagt de overheid negatief bij aan het maatschappelijk probleem van problematische schulden.

Overheidsinkomsten evenmin op peil

De overheidsinkomsten uit griffierechten bleven evenmin op peil met de uitgaven aan de Rechtspraak, maar stegen in de periode 2009 – 2012 met maar liefst een percentage van 28% tegen een stijging van de uitgaven met slechts 5 %. De conclusie is derhalve gerechtvaardigd dat de inkomsten voor de overheid door de invoering van de Wgbz-tarieven zowel absoluut als relatief, meer zijn toegenomen dan de uitgaven.

Conclusies

  1. De in het regeerakkoord bepleitte maatschappelijk effectieve rechtspraak gaat met betrekking tot de toegankelijkheid van de rechter ten behoeve van het MKB aantoonbaar fout, hetgeen verregaande economische gevolgen heeft die ten laste van een doelgroep komen die in de recente economische crisis toch al het nodige voor de kiezen heeft gehad.
  2. Schuldenaren zien zich bij relatief geringe schulden, geconfronteerd met bijna een verdubbeling van het oorspronkelijke schuldbedrag, wat leidt tot ongewenste persoonlijke, sociale – en maatschappelijke gevolgen

Actie

We vragen de Minister voor Rechtsbescherming om op zo kort mogelijke termijn het griffierecht voor handelsvorderingen van € 500,- tot € 5.000,- terug te brengen naar € 117,- om daarmee de drempel te verlagen om toegang tot het recht voor MKB’ers te herstellen. Dat beperkt bovendien het risico dat schuldenaren vanwege het te hoge griffierecht in een problematische schuldensituatie terechtkomen.